Üretici ve market arasında makas açıldı: Fiyatı rafta 4 katına çıktı!

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Bayraktar, mayıs ayında üretici ve market arasında en fazla fiyat farkının yüzde 293,9 ile kuru incirde görüldüğünü belirtti. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, mayıs ayında üretici ve market arasında en fazla fiyat farkının yüzde 293,9 ile kuru incirde görüldüğünü belirtti. Bayraktar, yaptığı açıklamada, mayısta üretici ile market fiyatları arasında oluşan farklara ilişkin değerlendirmede bulundu.

Aylık ve yıllık girdi fiyatlarındaki değişimlere dikkati çeken Bayraktar, "Mayıs ayında üretici ve market arasındaki en fazla fiyat farkı yüzde 293,9 ile kuru incirde görüldü. Kuru incirdeki fiyat farkını yüzde 284,6 ile limon, yüzde 247,3 ile salatalık, yüzde 233,5 ile elma, yüzde 213,2 ile kuru soğan takip etti" ifadesini kullandı. Bayraktar, kuru incirin 3,9 kat, limonun 3,8 kat, salatalığın 3,5 kat, elmanın 3,3 kat, kuru soğanın ise 3,1 kat fazlaya satıldığına işaret ederek, üreticide 115 lira olan kuru incirin markette 452 lira 99 kuruşa, 7,5 lira olan limonun markette 28 lira 84 kuruşa, 7,5 lira olan salatalığın 26 lira 5 kuruşa, 10 lira 70 kuruş olan elmanın 35 lira 69 kuruşa ve 6 lira 25 kuruş olan kuru soğanın 19 lira 58 kuruşa satıldığını bildirdi.

FİYATI EN FAZLA DÜŞEN ÜRÜN KURU SOĞAN

Mayısta markette 35 ürünün 22'sinde fiyat artışı, 12'sinde fiyat düşüşü görüldüğünü, 1 üründe ise fiyat değişimi olmadığını ifade eden Bayraktar, şu bilgileri verdi:

"Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 34,7 ile havuç oldu. Havuçtaki fiyat artışını yüzde 16,6 ile limon, yüzde 16,3 ile patlıcan, yüzde 15 ile yumurta ve yüzde 13 ile Antep fıstığı takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 21,6 ile kuru soğan oldu. Kuru soğandaki fiyat düşüşünü yüzde 15,5 ile tavuk eti, yüzde 12,7 ile sivri biber, yüzde 9,7 ile domates ve yüzde 9,2 ile yeşil soğan izledi."

Bayraktar, söz konusu ayda üreticide 27 ürünün 3'ünde fiyat artışı, 13'ünde fiyat azalışı yaşandığını, 11 üründe ise fiyat değişimi olmadığını belirterek şunları ifade etti:

"Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 34,2 ile kuru soğanda görüldü. Kuru soğandaki fiyat düşüşünü yüzde 31 ile salatalık, yüzde 23 ile elma, yüzde 22,2 ile kuru kayısı, yüzde 21 ile kabak ve yüzde 19,9 ile domates izledi. Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 41,5 ile patlıcanda görüldü. Patlıcandaki fiyat artışını yüzde 25 ile patates ve yüzde 19,1 ile yumurta izledi."

"MAZOT FİYATLARI YÜZDE 109 ARTTI"

Mayısta fiyatların geçen aya göre 20.20.0 kompoze gübrede yüzde 0,1 arttığını, ÜRE gübresinde yüzde 5, DAP gübresinde yüzde 1,1, amonyum sülfat gübresinde yüzde 0,9 ve amonyum nitrat gübresinde yüzde 0,7 düştüğünü belirten Bayraktar, "Geçen yılın mayıs ayına göre son 1 yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 56,4, ÜRE gübresi yüzde 35,6, amonyum nitrat gübresi yüzde 32,2, DAP gübresi yüzde 30,1 ve 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 29,4 arttı. Mayıs ayında nisan ayına göre besi yemi yüzde 1,7, süt yemi yüzde 1,5, son 1 yılda besi yemi yüzde 43,8, süt yemi ise yüzde 45,9 artış gösterdi. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 19,8 artarken tarım ilacı fiyatları yüzde 66,6 yükseldi." ifadesini kullandı.

Bayraktar, mazot fiyatlarının yıllık bazda yüzde 109 artışla fiyatı en fazla yükselen tarımsal girdi olduğuna işaret etti. Türkiye İstatistik Kurumu tahmini verilerine göre, bitkisel üretimin geçen yıla göre yüzde 0,8 artışla bu yıl 138 milyon tona yükselmesinin beklendiğini belirten Bayraktar, "Veriler, hububatta toplam üretimin geçen yıla göre yüzde 5,4 azalacağını gösteriyor. Hububat içinde üretimin arpada yüzde 8,7, mısırda yüzde 5,6, buğdayda yüzde 4,5 gerileyeceği tahmin ediliyor. Son 10 yılda buğday ekim alanlarının yüzde 13,7 azaldığı görülüyor" değerlendirmesinde bulundu.

"YEM FİYATLARI KONTROL ALTINA ALINMALI"

Bayraktar, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün aldığı kararla her yıl 1 Haziran'da "Dünya Süt Günü"nün kutlandığına işaret ederek, ülkede hayvansal üretim değerinin yarısından fazlasının süt sektöründen geldiğine dikkati çekti. Bayraktar, insan sağlığı için çok önemli olan sütün hayvancılık sektörünün de lokomotif ürünü olduğunu vurguladı. Sütün insanların beslenmesinde ve protein ihtiyaçlarının karşılanmasındaki önemine değinen Bayraktar, sektördeki sorunlara çözüm bulunması gerektiğini belirtti. Bayraktar, "Süt fiyatlarını baskılamak yerine yem fiyatları kontrol altına alınmalı, küçük aile işletmelerimiz başta olmak üzere süt üreticilerimize makul fiyatlardan kaba ve kesif yem temini sağlanmalıdır. Üretimde yaşanan sorunların çözüme kavuşmasıyla uluslararası pazarlarda rekabetimizin önü açılacaktır" ifadesini kullandı.

Read More

Küresel LNG ihracatı ilk çeyrekte yüzde 4,3 arttı

Küresel sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatı rekabetçi spot fiyatların etkisiyle ilk çeyrekte bir önceki yıla göre yüzde 4,3 artarak yaklaşık 107,3 milyon tona yükseldi. Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütünün (OAPEC) 2024 İlk Çeyrek LNG Piyasasına yönelik yayımladığı rapordan derlenen verilere göre, yılın ilk üç ayında küresel piyasalarda rekabetçi spot fiyatlar, LNG'ye yönelik talebi artırdı. Küresel (LNG) ihracatı yılın çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,3 artarak yaklaşık 107,3 milyon tona yükseldi.

LNG İHRACATINDA ABD VE RUSYA EN ÖN SIRADA

Dünyanın en büyük LNG ihracatçıları olan ABD, Avustralya ve Katar toplam ihracatın yüzde 60,57’sini gerçekleştirdi. İlk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre ABD'nin LNG ihracatı yüzde 11,5 artışla 23,2, Katar'ın ihracatı yüzde 3,5 artışla 20,9, Avustralya'nın ihracatı yüzde 3 artışla 20,9 milyon tona ulaştı. Rusya'nın LNG ihracatı ise aynı dönemde yüzde 8,7 artışla 8,7 milyon tona yükseldi. Rus LNG'sine Avrupa piyasasında talep artmaya devam ederken, İspanya, Fransa ve Belçika Rus LNG'sinin anapazarı oldu. Rusya, yıllık 29,3 milyon ton kapasiteye sahip 3 LNG santralini Avrupa'nın talebini karşılamak için tam kapasitenin üzerinde çalıştırdı.

LNG İTHALATI ASYA'DA ÇİN KAYNAKLI ARTTI

İlk çeyrekte küresel LNG ithalatında ise Asya piyasasında Çin kaynaklı LNG talebinde artış görüldü. Söz konusu dönemde yapılan LNG ithalatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 artışla yaklaşık 107,9 milyon ton olarak gerçekleşti. Toplam ithalatın yaklaşık 72,9 milyon tonu Asya piyasalarına yapılırken, Asya'ya giden LNG geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9 artış gösterdi. Çin, Japonya, Güney Kore ve Tayvan'a bu dönemde 56,4 milyon ton LNG sevk edildi. Çin'in ilk çeyrek LNG ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 artışla 20,6 milyon ton olarak gerçekleşti.

AVRUPA'NIN LNG İTHALATI YÜZDE 13,8 AZALDI

Türkiye ve İngiltere'nin dahil edildiği tabloda Avrupa'nın LNG ithalatı ise ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13,8 azalarak yaklaşık 30 milyon ton olarak gerçekleşti. Avrupa'da LNG'ye olan talebin düşüşünde kışın ılıman geçen hava şartları, Norveç ile Cezayir'den kıtaya gaz sevkiyatının bolluğu ve doğal gaz depolarındaki doluluk oranı etkili oldu. LNG portföyünde tedarikçi ülke payları bakımından ABD yüzde 51 ile ilk sırada yer alırken, bu ülkeyi yüzde 17,4 ile Rusya, yüzde 10 ile Cezayir, yüzde 8 Katar, yüzde 4,1 ile Norveç, yüzde 4 ile Nijerya takip ederken, yüzde 5,4 ise diğer ülkelerden karşılandı.

Kuzey ve Güney Amerika'nın LNG ithalatı ilk çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 72,7 artışla 3,8 milyon tona çıkarken, Orta Doğu'nun ithalatı ise yüzde 71,4 artışla 1,2 milyon tona yükseldi. İlk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre, Cezayir, Avustralya, Bruney, Ekvator Ginesi, Malezya, Mozambik, Nijerya, Katar, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), ABD, ihracatını artıran ülkeler arasında yer aldı. Bu dönemde en fazla ihracat yapan ülke 23,2 milyon ton ile ABD olarak öne çıkarken, oran bazında ihracatını en çok artıran ülke ise Mozambik oldu.

Read More

Karın tokluğuna yaşam! Daha az et ve sebze tüketiyoruz

İstanbul Planlama Ajansı'nın (İPA) raporuna göre, gıda fiyatlarındaki artış nedeniyle Türkiye'de ve özellikle İstanbul'da yurttaş daha az et, sebze ve meyve tüketiyor. 2017-2018'de kişi başı sebze tüketimi 283,1 kg iken 2022-2023'te 261,7 kg'ye düştü. Yüksek enflasyon sebebiyle asgari ücret, dört kişilik bir ailenin yalnızca gıda masraflarını karşılayabilir hale geldi. İstanbul Planlama Ajansı Başkanı Buğra Gökce, İPA'nın 'Enflasyonun Sofra Hali: Türkiye‘de ve İstanbul’da Gıda Enflasyonu' raporunun sonuçlarına ilişkin paylaşımda bulundu. Rapora göre, gıda fiyatlarında artış sürerken yurttaş ise daha az et, sebze, meyve tüketmek zorunda kalıyor. 

İPA tarafından hazırlanan rapora göre;

"2017 - 2018 döneminde kişi başı tüketilen sebze miktarı 283,1 kg iken, bu miktar 2022 - 2023 döneminde 261,7 kg’ye düştü.

2010 yılında nüfusun yüzde 69,4’ü her gün en az bir kere sebze veya salata tüketirken bu oran 2022 yılında yüzde 41,2’ye indi.

5 LİRADAN 34 LİRAYA YÜKSELDİ

2010’da nüfusun yüzde 57’si her gün bir kere veya daha fazla meyve tüketirken bu oran 2022 yılında yüzde 36,5’e geriledi.Ocak 2021 tarihinde pazarda 1 kg soğan 1 lira 88 kuruşken, Ocak 2024’te 17 lira oldu. Aynı dönemde 1 kg patatesin fiyatı 1 lira 88 kuruştan 21 liraya, domatesin kilosu da 5 liradan 34,9 liraya çıktı. Yüksek enflasyon nedeniyle bakliyat fiyatları da cep yakmaya başladı. Ocak 2021 tarihinde pazarda 1 kilo pirinç 7,6 lirayken Ocak 2024’te 1 kg pirinç 48,5 liraya ulaştı. Bu dönemde nohutun kilosu 10.3 liradan 76 liraya, kuru fasulyenin kilosu 13,7 liradan 84 liraya ulaştı. 2024 yılında et ürün gruplarında yıllık fiyat artışı bir önceki yıla göre yüzde 107.79 oranında artış gösterdi. Önceki yıla göre dışarıda yemek yemenin maliyeti yüzde 106.5 oranında arttı.

ARJANTİN VE ZİMBABWE İLE YARIŞIYORUZ

Dünya Bankası araştırmasına göre nominal gıda enflasyonunun en yüksek görüldüğü ülke Arjantin olurken, Arjantin’i sırasıyla Zimbabwe, Türkiye, Venezuela, Lübnan, Filistin, Myanmar, Mısır, Sierra Leone, Nijerya takip ediyor.

ASGARİ ÜCRET SADECE GIDA İHTİYACINI KARŞILIYOR

2024 yılı Mart ayında BİSAM tarafından TÜİK, İstanbul Halk Ekmek, zincir market cari fiyatları baz alınarak yapılan araştırmaya göre dört kişilik bir aile için açlık sınırı 16 bin 646 liraya ulaştı. Bu sınır ailenin sadece gıda masraflarından oluşuyor. Yani asgari ücret bir ailenin yalnız gıda masraflarına yetiyor. İstanbullular gıda enflasyonu nedeniyle aldıkları gıda ürünü çeşidini ve miktarını azaltıyor. Gıda enflasyonu nedeniyle pazarlardan kalan ürünleri almak için semt pazarları çıkışını bekleyen İstanbulluların sayısı gün geçtikçe artıyor."

Read More

İktidardan bir 'başarı' hikayesi daha! Kongo da bizi geçti...

CHP Bolu Milletvekili, Sanayi ve Ticaret Komisyonu Üyesi Türker Ateş, Türkiye’nin dünyanın en yavaş internetlerinden birini kullandığına işaret ederken, “Sabit internette 41,5 Mbps hız ile dünya 113’üncüsüyüz. Üstelik listede geriliyoruz. Son olarak üç sıra düşerek Burkino Faso, Şeyseller ve Kongo’nun bile gerisinde kaldık. Teknolojik ilerlemenin hızlı olduğu dünya ile aramızda dijital uçurum oluştu” dedi. CHP Bolu Milletvekili, Sanayi ve Ticaret Komisyonu Üyesi Türker Ateş, Türkiye'nin dijital çağın oyuncusu olma şansını kaçırdığına işaret etti.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun TBMM Dijital Mecralar Komisyonu'na yaptığı sunumuna işaret eden Ateş, şunları söyledi:

"FİBER ALTYAPI, İKTİDARIN BAŞARISIZLIK HİKAYESİDİR"

“Bakan Uraloğlu, Türkiye'nin fiber altyapı uzunluğunun son üç yılda 4,5 kat artarak 562 bin kilometreye ulaşmasıyla övünüyor. Ancak fiber yatırımlar ülkemizde iktidarın başarısızlığının hikayesidir. Bu yatırımların yetersizliğini internet hızımız net biçimde ortaya koymaktadır. Dünyada internet hızlarının ölçüldüğü SpeedTest Global Index verilerine göre; Nisan 2024 itibarıyla Türkiye, sabit (ADSL ya da fiber) internette 181 ülke arasında 113’üncü ve mobil internette 144 ülke arasında 71’inci sırada yer aldı. Sabit internette bir üst sıramızda Kongo var. Singapur 284,1 Mbps ile dünya birincisi ve Türkiye, Singapur’un ancak %15’i kadar internet hızına sahip. Mobilde ise 40,4 Mbps hızda ortalama internetimiz ve lider ülke Katar’ın sadece %13’ü kadar hıza sahibiz.”

"DÜNYA ORTALAMASININ YARISINA SAHİBİZ"

Dijital ekonominin güçlü fiber altyapıdan geçerken Türkiye’nin dünyadaki ortalama internet hızının bile oldukça gerisinde olduğunu vurgulayan CHP’li Ateş, “Nisan 2024 itibarıyla dünyada ortalama sabit internet hızı 93,7 Mbps iken Türkiye’deki internet hızı, bu rakamın yarısının da altında gerçekleşti; 41,5 Mbps oldu. Mobilde ise dünya ortalaması 52,9 Mbps iken Türkiye’de 40,4 Mbps olarak ölçüldü” dedi.

"BÜYÜKŞEHİRLERİMİZ DE FARKLI DEĞİL"

Büyükşehirlerimizde ölçülen ortalama internet hızının da ülke ortalamamızın çok ilerisinde olmadığına değinen Ateş, “Nisan’da İstanbul, Ankara ve İzmir için sabit internet hızları sırasıyla 47,8 Mbps, 42,8 Mbps ve 41,2 Mbps; mobil internet hızları da 38,5 Mbps, 33,6 Mbps ve 37,9 Mbps oldu” diye konuştu. Ateş ayrıca, “Bakan Uraloğlu’nun sabit internette abonelerin %78’inin 16 Mbps ve üzerinde hızda hizmet aldığını açıklaması da hayret vericidir. Dijital çağın oyuncusu olma şansını kaçırdık. Türkiye’nin dünyaya kıyasla da kendi içinde dijital uçuruma düşmüş durumda dijital teknolojilere erişim ve kullanımında eşitsizlik çok büyük” dedi.

Read More

Bodrum'daki fiyatlar Dubai ve Paris'i geride bıraktı: 7 gecelik tatil 1 milyon lira

Türkiye turizmde ‘en pahalı ülke’ olma yolunda ilerliyor. Yerli turist için tatil hayal iken, yabancılar da artık alternatif rotaları tercih ediyor. Özellikle Antalya, Muğla-Bodrum ve İzmir gibi destinasyonlardaki fiyatlar dikkat çekiyor. Ortalama bir ailenin bir hafta tatili 100 bin liranın üstüne çıkarken, bazı süper lüks otellerde 7 gecelik tatil 1 milyon liraya kadar ulaşıyor. Türkiye'de otel fiyatları geçen yıla göre yüzde 100’ün üzerinde artış gösterdi. Bugün 4 kişilik bir aile 7 gece her şey dâhil bir otele gitmeye kalksa ücreti 100 bin liranın üstüne çıkıyor. Bu rakama ulaşım ve alışveriş de eklendiğinde fatura ciddi boyutta artıyor. Sektörde yaşanan fırsatçılık ve fahiş fiyatlar 60 milyar dolarlık yıl sonu gelir hedefini de tehdit ediyor.

7 GECELİK TATİL 1 MİLYON LİRA

Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre özellikle Antalya, Muğla-Bodrum ve İzmir gibi destinasyonlardaki yüksek fiyatlar dikkat çekiyor. Ortalama bir ailenin bir hafta tatili 100 bin liranın üstüne çıkarken, bazı süper lüks otellerde 7 gecelik tatilin ücreti 1 milyon lirayı buluyor.

DUBAİ VE PARİS DAHA UCUZ

Bu oteller Dubai veya Paris ile karşılaştırıldığında arada ciddi bir uçurum var. Örneğin Dubai’deki 7 yıldızlı Burj Al Arab otelinde 7 gece oda-kahvaltı tatil yapmanın maliyeti 290 bin lira, Paris Disneyland Oteli’nde istenen ücret 335 bin lira iken, Bodrum’daki bazı otellerde aynı tip konaklamanın 902 bin lira olduğu görülüyor.

"2021'DEN SONRA FİYATLAR KATLAYARAK BÜYÜDÜ"

Gelinen noktada yabancı turistler de yüksek otel fiyatlarından yakınıyor. Türkiye’yi pahalı bulunan turistler rotalarını farklı ülkelere çeviriyor. Otel sahipleri fiyatların normal olduğunu savunurken, tatil satan acenteler şu açıklamayı yapıyor: “Özellikle 2021 yılından sonra fiyatlar katlayarak büyüdü. Antalya ve Bodrum’daki popülasyon durumu; yüzde15 yerli-yüzde 85 yabancı şeklindeydi. Ancak yabancı turisti de kaçırmaya başladık. Fahiş fiyatlar nedeniyle iyi başlayan turizm sezonu yıl sonunu kötü kapatabilir. Nasıl ki yabancı konut alıcısı bizden kaçtı, şimdi de turisti kaçırıyoruz...”

“GİDEN BİR DAHA ZOR GELİR”

Sektör oyuncuları ise “Milyonlarca kişi bu sektörden ekmek yiyor. Bu fiyatları gören turist gelmiyor. Devlet her sektöre al atıyor. Turizm sektöründeki fırsatçılığa da el atsın. Eskiden her segmentte otel bulunabilirken, şimdi ya çok ucuz ya çok pahalı oteller var. Orta segment tatil yok oldu. Turizmciler ‘nasıl olsa doluyoruz’ mantığı ile fiyatları yükseltiyor. Ancak 2024 sonu onlar için iyi olmayacak. Şayet turizmde, turist kaçar ve bir kriz yaşanırsa yüzlerce sektör etkilenir” açıklamasında bulunuyor.

MISIR VE YUNANISTAN’A GİDİYORLAR

Türkiye’den kaçan yabancı turist ağırlıklı olarak Yunanistan, Mısır ve Dubai’yi tercih ediyor. Bu ülkelere milyarlarca dolar para akıtıyor. “Türkiye pahalı” algısı yabancı medyada sıkça gündeme geliyor. Bugün Türkiye’de 1 hafta tatil yapmanın bedeliyle Mısır veya Yunanistan’da 15 gün tatil yapmak mümkün.

TATİL İÇİN GELİP ALIŞVERİŞ YAPAN TURİSTLERİN SAYISINDA DA DÜŞÜŞ VAR

Tatil için gelip alışveriş yapan turistlerin sayısında da düşüş yaşanıyor. Bu durum Bankalar Arası Kart Merkezi rakamlarına da yansımış durumda. BKM verilerine göre bu yılın ilk iki ayında yabancıların toplam kartlı harcama içindeki payı yüzde 40 gerileyerek yüzde 4’ün de altına indi. Bu yılın ilk çeyreğinde yerli ve yabancı kartlar ile yapılan alışveriş tutarı 2 trilyon 649 milyar TL olarak gerçekleşirken bunun 83 milyar TL’si, yani yüzde 3,1’i yabancıların yaptığı alışverişten oluştu. 2022’nin aynı döneminde bu oran yüzde 6 idi.

Read More