Yapılan araştırmalar Covid-19’un yalnızca solunum değil, bir damar hastalığı olduğunu ortaya koyuyor. Koronavirüsün yaygın belirtileri ateş, öksürük, nefes darlığı, boğaz ağrısı, tat ve koku kaybı gibi yakınmalar olsa da bunlar yegane belirtiler değil. Artık hastalığın, dolaşım sistemini de ön planda etkilediği, hatta pek çok çalışmaya göre, bir solunum sistemi hastalığından ziyade bir 'dolaşım sistemi hastalığı' olduğu ifade ediliyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Semih Barlas, Covid-19-varis ve yaş ilişkisini anlatıyor.

COVID-19 KAN PIHTILARINA YOL AÇABİLİR

Covid-19'da damarlar, kalp, kan ve beynimiz hedef olabiliyor. Bunun sonucunda damar içi kan pıhtılaşması, 'inme' ve 'covid ayak parmakları' gibi unsurlar karşımıza çıkabiliyor. Venler içinde pıhtıların oluşması ve bu pıhtıların hayati organlarda kan akımını durdurmasına 'venöz tromboembolizm-VTE' adı veriliyor. Covid-19 hastalarının ortalama %19'unda bu tablo ile karşılaşılıyor ve kritik düzeydeki hastalarda oran daha da yükseliyor. Bacaklarındaki venleri bozulmuş, pıhtıya hazır zemin oluşmuş, varis gelişmiş, özellikle de ileri yaş grubunda, bu sorun çok daha belirgin oluyor.

ERKEKLERDE DAHA FAZLA GÖRÜLÜYOR

Covid-19'daki damar içi pıhtılaşma-VTE, yaşlılarda, aşırı kilolularda, hareket kısıtlılığı olanlarda, sigara içenlerde, daha önce farklı bir nedenle VTE geçirmişlerde, diyabet veya kronik böbrek hastalarında, kanser hastalarında, kalp veya akciğer yetmezliği olanlarda daha sık görülüyor. Pıhtı gelişen kadın hastalar, erkeklere göre %20 daha az. Bu durum, toplum içinde normal yaşantılarını sürdüren kadınlar için geçerli olsa da bakım evlerinde kalan ileri yaştaki kadın ve erkeklerin etkilenim oranları eşit. Covid-19 geçiren erişkinlerin %1.6'sında beyine giden damarlarda farklı boyutta kan pıhtıları oluşup, dolaşımı engelleyerek inmeye yol açabiliyor.