Son günlerde Covid-19
ve gribin yanı sıra RSV virüsü de etkili olmaya başladı. Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Uzmanı Dr. Lale Seren, grip ve soğuk algınlığına benzer
şikayetlere neden olan ve tedavisinde geç kalındığında akciğerleri tehdit eden
bu virüsle ilgili merak edilenlere değindi…
Hızlı bulaşma özelliği
olan RSV (Respiratuvar Sinsityal Virüs) özellikle çocukları kolayca hasta
ediyor. Bu virüsü ‘‘arainfluenza virüs ailesinden, solunum yollarını hedef alan
ve koronavirüs gibi bir RNA virüsü'' şeklinde tanımlayan Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Uzmanı Dr. Lale Seren, RSV ile ilgili şu bilgileri verdi:
Çocuklarda ilk 2 yaş
riskli
Tüm yaş gruplarında
hastalık yapabilen RSV çocukluk çağının en sık enfeksiyon etkenleri
arasındadır. Hemen hemen tüm çocuklar anneden geçen antikorlara rağmen
yaşamlarının ilk iki yılında RSV ile enfekte olur. İlk enfeksiyonlar öksürük ve
ateş gibi belirtilerle kendini belli eder, Enfeksiyon sonrası doğal bağışıklık
gelişir fakat yeterli değildir, yaşamın ilerleyen dönemlerinde de yeni
enfeksiyonlar görülebilir. RSV çocuklarda genellikle üst solunum yolu
enfeksiyonu biçiminde görülse de yüzde 20-30 oranında da alt solunum yolu
enfeksiyonlarına yol açar.
Bugünlerde neden
yaygın?
Dünya Sağlık Örgütü
çocuklardaki akut alt solunum yolu enfeksiyonlarının yüzde 60'ından RSV'nin
sorumlu olduğunu belirtmektedir. Bu oran bir yaş altındaki çocuklarda yüzde
80'in üzerine çıkmaktadır. Covid-19 pandemisi sırasında uygulanan karantina
önlemleri hastalığın yayılmasını engellemişti. Tedbirler kalktığı için şu anda
yaşanan RSV enfeksiyonlarının göreceli olarak arttığı hissedilmektedir.
Tehlikeli midir?
Neredeyse tüm çocuklar
2 yaşına geldiklerinde RSV enfeksiyonu geçirmiş olur. Çoğu durumda, sağlıklı
yetişkinlerde olduğu gibi, bu çocuklar da hastalığı hafif, soğuk algınlığı
benzeri belirtilerle atlatır. Ancak virüs, özellikle bebeklerde ve 5 yaşın
altındaki çocuklarda şiddetli bronşiolit veya zatürreye neden olabilir.
Risk faktörleri
nelerdir?
– Erken doğmuş
bebekler, Doğumsal kalp hastalığı olan çocuklar, n Uzun süre yenidoğan yoğun
bakımda kalıp yoğun oksijen tedavisi alan kronik akciğer hastalığı olan
çocuklar, n Bağışıklığı baskılanmış çocuklar RSV açısından risk altındadır.
Ne zaman görülür?
RSV enfeksiyonlarının
en belirgin özelliği mevsimsel karakteristiğinin olmasıdır. En sık, Kasım ve
Nisan ayları arasında görülür ve ortalama kuluçka süresi 2-8 gün arasındadır.
Oldukça bulaşıcı bir virüstür. Hava yoluyla veya öksürük sonucu havada asılı
kalan virüs içerikli damlacıklar yoluyla bulaşır. Damlacıkların ortamdaki
eşyalara bulaşması sonucu, temas yoluyla damlacıkların ağza veya buruna
götürülmesi de diğer bir bulaşma yoludur.
Ne gibi belirtilere
yol açar?
RSV enfeksiyonu erken
belirtileri; burun akıntısı, tıkanıklığı ve iştahın azalmasıdır. Sonrasında
sıklıkla ateş, öksürük, halsizlik gibi soğuk algınlığı bulguları görülür.
Prematüre ve diğer riskli gruplarda, hastalığın üçüncü ve dördüncü gününde
hırıltılı solunum, nefes darlığı, beslenmede güçlük gibi daha şiddetli bulgular
görülebilir. Virüs akciğer dokusuna yayılarak küçük hava yollarını daraltır ve
bronşiolit tablosu gelişir. Bu tablo giderek ağırlaşarak solunum yetmezliğine
neden olabilir ve yaşamı tehdit edebilir.
Hangi hastalıklara
neden olur?
RSV, bebek ve
çocuklarda krup, zatürre, orta kulak iltihabı, üst solunum yolu: Bronşiolit ve
zatürre gibi alt solunum yolu enfeksiyonlarına neden olabilir.
Nasıl tedavi edilir?
Burun sürüntüsü ile
yapılan PCR testinde virüs, yüzde 97 oranında saptanır. Bebeklerde ve
çocuklarda virüs yoğunluğu ve kalıcılığı daha fazla olduğu için sıklıkla burun
sürüntüsü antijen testi ile tanı konur. RSV'de belirtilere göre destekleyici
tedaviler uygulanır. Bronşlardaki daralmayı düzeltmek için gerektikçe
nebülizatör ile bronşlar genişletilerek oksijen alımı artırılır. Solunum
salgıları, daralan bronşiyallerde birikerek başka mikroorganizmaların üremesine
ve ek hastalık oluşmasına da uygun bir ortam yaratır. Bu nedenle, RSV
enfeksiyonlarında virüsün kendisinin oluşturduğu hastalık tablosuna diğer virüs
ve bakterilerin eklemesiyle tablo daha ağırlaşabilir. Eğer eşlik eden başka
enfeksiyon düşünülüyorsa antibiyotik tedavisine başvurulabilir. Özellikle iki
yaşın altındaki bebeklerde RSV enfeksiyonu daha ağır seyredebildiğinden, yaygın
bronşiolit veya zatürre hastalığının yaşandığı durumlarda bebeklere hastanede
tedavi verilmesi gerekebilir.